عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
127
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
بيست و نهم خليفهء عباسى در علم و عمل طب اشتهار فوق الغايه داشت و او را در علوم ادبيّه و فنون حكميه و حسن خط و فن شعر مهارت بىاندازه بود * صاحب عيون الانبأ كويد ( و قد رأيت من خطه ما يدل على رزانة عقله و غزارة فضله ) سال وفاتش معيّن نيست آنچه از كتب تواريخ مفهوم مىگردد پس از مسترشد زمان خلافت ( الراشد ) و ( المقتفى ) ( و المستنجد ) را نيز درك كرده چنانچه مورخ خزرجى نويسد ( و كان ابو طاهر بن البرخشى الطبيب حيا بواسط سنة ستين و خمسمائة ) كتابى در ادويهء مركبه دارد * 2 1 ابو العباس الطبيب الاشبيلى هو ابو العباس احمد بن ابى عبد اللّه محمد * از اطباى مائهء ششم هجرى و طبابت ابى النجأ بن هود حكمران اشبيليه بان طبيب لبيب مفوّض بود اوايل حال نزد عبد العزيز بن مسلمة الباجى المعروف بابن الحفيد تحصيل طب كرده سپس پيش ابو الحجاج يوسف بن موراطير كه در آن اوقات در شهر مراكش طبيب معروف و حكيم مشهور بود مدتى تلمذ نمود تا آنكه در اين علم بمرتبهء كمال رسيد وصيت فضل و تدربش بلند گرديد و در شهر اشبيليه توطن نمود و ابو النجأ بن هود و برادرش ابو عبد اللّه بن هود بان حكيم كمال اعتماد داشته و همواره از او استعلاج مىنمودند سال وفاتش معيّن نشد « » 2 1 ابو العباس بن الروميه هو ابو العباس احمد بن محمد بن مفرح بن ابى الخليل الطبيب الاموى الاشبيلى النباتى المعروف بابن الرّوميه « » از اطباى اوايل مائه هفتم هجرى و در تمام شعب طبيّه بخصوص در علم نباتات و شناختن انواع و اجناس آنها مهارت بىاندازه داشت در سنه ششصد و سيزده ( 613 ) در زمان ملك عادل ابو بكر بن ايوب از شهر اشبيليّه مسافرت مصر نمود نباتاتى كه در بلاد اندلس وجود نداشت در ديار مصر براى العين مشاهده كرد ملك عادل اقامت آن حكيم را در مصر خواستار و او انكار نمود چون مقصود اصلى از آن مسافرت حج بيت اللّه الحرام بود لذا براى ملك عادل اينكونه پاسخ نوشت ( انما اتيت من بلدى لاحج و ارجع الى اهلى ) و همان اوقات در مصر براى ملك عادل ترياق كبير ساخت « » ابو العباس را زياده از حد استغناى طبع بود و به خدمت ملوك رغبت نمىفرمود چنانچه در كتاب دايرة المعارف